ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ ΤΩΝ ΚΥΘΗΡΩΝ

Το βιβλίο αυτό ασχολείται πρώτα με τον Όσιο Θεόδωρο, ο οποίος με την κοίμηση και τα θαύματά του καθαγίασε το Προσκύνημα που αναπτύχθηκε σε σπουδαίο θρησκευτικό, κοινωνικό και πνευματικό κέντρο των Κυθήρων. Παρακολουθείται η εξέλιξη του αφότου οι Βυζαντινοί έχτισαν μεγαλόπρεπη ναό προς τιμήν του Αγίου και εγκατέστησαν εκεί την Επισκοπή. Μετά διερευνώνται, το Χρονικό του Χειλά, σπάνια πηγή πληροφόρησης για το μεσαίωνα στα Κύθηρα και οι μεταρρυθμίσεις στο ναό. Τονίζεται η σπουδαία μορφωτική προσφορά του Προσκυνήματος προς τους Κυθηρίους με την ανέγερση του εμβληματικού Σχολείου από τους αρχιερείς Κατηλιανό και Βαλεριανό στα 1630, που λειτούργησε αρχικά ως Ιεροδιδασκαλείο, και για την εκμάθηση των «κοινών γραμμάτων» στα παιδιά του λαού, και ως Αλληλοδιδακτική Σχολή επί Αγγλοκρατίας. Εξετάζονται οι μακρόχρονες αδικίες και καταπιέσεις των αρχόντων προς τους χωρικούς συσσωρεύοντας την οργή τους, που ξέσπασε με το σφαγιασμό αρχόντων στο πανηγύρι του 1799 και τον επόμενο χρόνο στη Χώρα. Συζητούνται ακόμα οι διοικητικές εξελίξεις του Προσκυνήματος. Εκτενής αναφορά γίνεται στα παλιά πανηγύρια με τα γλέντια, τα «νυφοπάζαρα», τις προεκλογικές δηλώσεις, τις πωλήσεις γαϊδουριών. Μνημονεύεται επίσης η τιμή του Αγίου στους τόπους εγκατάστασης των Κυθήριων της διασποράς. Ανασκοπείται η συνεργασία του Μητροπολίτη Μελετίου και του Παγκόσμιου Συμβουλίου των Εκκλησιών στη δημιουργία φυτωρίων δασικών δενδρυλλίων στο Προσκύνημα απασχολώντας δεκάδες εργάτες, ενώ άλλοι τα φύτευαν σε όλο το νησί. Μελετάται ο ρόλος της Μονής Οσίου Θεοδώρου, που ανέπτυξε αρχικά καλές σχέσεις με το λαό, κυρίως με τους ομογενείς της Αυστραλίας, και προσέλκυσε κόσμο στις εκδηλώσεις, κάνοντας σημαντικά έργα, όπως την αναστήλωση του Σχολείου. Ωστόσο, ο εγωισμός και η αλαζονεία ορισμένων κληρικών προκάλεσαν την έντονη αντίδραση των Κυθήριων με αποτέλεσμα να εκδιωχθούν από το νησί, και το Προσκύνημα να πέσει για πολλά χρόνια σε ύφεση. Σχολιάζεται η ύπαρξη Ασκληπιείου και η συμπτωματική εγκατάσταση στην ίδια τοποθεσία του Νοσοκομείου σε οικόπεδο δωρεά της Μονής. Γενικά το βιβλίο αποσκοπεί στην ανάδειξη της αξίας του Προσκυνήματος, που πρέπει να κατανοείται πρώτα από τα παιδιά, με καλά οργανωμένες εκπαιδευτικές επισκέψεις. Τέλος τονίζεται πως η αειφόρος ανάπτυξη του Προσκυνήματος εξαρτάται από την αύξηση της επισκεψιμότητας, με πόλο έλξης το υπό κατασκευή Μουσείο.